Waarom bloos ik zo snel?

Waarom sommige gezichten het vaker doen

Er is een onderzoek waarin bij mensen met en zonder bloosangst ibuprofen op de wangen werd aangebracht, waarna ze moesten zingen en fietsen. Het middel verlaagde de doorbloeding van de wang bij allebei de groepen. Maar de toename van die doorbloeding was groter bij de mensen die bang waren om te blozen.

Daar zit dus wel een verschil, en het zit niet alleen tussen je oren. Daarnaast speelt zichtbaarheid: bij een bleke huid is dezelfde bloedstroom veel beter te zien dan bij een donkere. Twee mensen kunnen precies hetzelfde doen en maar één van hen wordt erop aangekeken.

Het deel dat het laat sneeuwballen

Bang zijn om te blozen maakt blozen waarschijnlijker, want de trigger is niet schaamte maar sociale zelfbewustheid: het moment waarop je jezelf ziet als iets waar iemand anders naar kijkt.

Hoe scheef dat kan lopen laat een onderzoek bij mensen met rosacea zien. Bij hen en bij een controlegroep werd de doorbloeding van het voorhoofd gemeten tijdens gênante opdrachten. De gemeten verandering was in beide groepen hetzelfde. De groep met rosacea was ervan overtuigd dat zij harder had gebloosd.

Wat je voelt en wat er meetbaar gebeurt zijn twee verschillende dingen, en het gevoel is de onbetrouwbare van de twee.

Waarom de ene dag erger is dan de andere

Je begint niet elke dag op hetzelfde punt. Een warme kamer, je jas aanhouden, alcohol, een hete drank, net gesport hebben en sommige medicijnen zetten je uitgangswaarde hoger. Slecht geslapen hebben en een volle week doen hetzelfde met hoe scherp je zenuwstelsel reageert.

Dat verklaart de dagen waarop het uit het niets veel erger lijkt. Er is dan niets veranderd aan jou, alleen aan waar je die dag begon.

Gaat het vanzelf over

Deels. Mensen beschrijven dat het rond hun vijftiende begint, door de studiejaren heen blijft en op het werk juist moeilijker wordt. De lichamelijke reactie zelf wordt met de jaren wat rustiger, zonder dat je er iets voor doet.

Wat níet vanzelf verdwijnt is het controleren. De gewoonte om je eigen gezicht te scannen blijft, ook als het gezicht al lang minder doet. Dat is het deel waar je aan kunt werken, en het is ook het deel dat het meeste kost.

Het komt vaker voor dan de stilte doet vermoeden

Blozen valt onder sociale angst, en dat is een van de meest voorkomende angstklachten die er zijn. In de beschrijvingen ervan staat blozen bijna altijd als eerste lichamelijke verschijnsel genoemd.

Je bent dus niet zeldzaam. Je bent alleen omringd door mensen die er net zo min over beginnen als jij.

Waar blozen mogelijk voor is

Mensen lijken het enige dier te zijn dat dit doet, en dat is opvallend genoeg om de vraag te stellen waar het goed voor is.

In één experiment speelden deelnemers een spel tegen een tegenstander die hen benadeelde. Daarna zagen ze een foto van die tegenstander, blozend of niet. De blozende tegenstander kreeg vervolgens meer geld toevertrouwd, werd positiever beoordeeld, en er werd van hem verwacht dat hij minder vaak vals zou spelen.

De conclusie is niet dat blozen leuk is. De conclusie is dat andere mensen een blos lezen als bewijs dat het je iets kan schelen wat zij denken, en dat ze het geloven juist omdat het niet te faken is.

Wat je daarmee doet

Je gezicht is niet stuk en het valt ook niet te repareren. Wat je wel kunt veranderen is waar je aandacht heen gaat in de seconden ervoor, en hoeveel van je week je inricht op niet gezien worden.

Begin bij het opmerken, niet bij het bestrijden. En als dit stukken uit je leven haalt, is een huisarts of een psycholoog de goede volgende stap, en erom vragen is een normale stap.